Test: Winnaar Hedendaagse Hervormers Prijs
Op Hervormingsdag, 31 oktober, hebben de Evangelisch-Lutherse Diaconie Amsterdam en het Luther Museum de allereerste Hedendaagse Hervormers Prijs uitgereikt aan activist, onderzoeker en ervaringsdeskundige Jason Bhugwandass, die zich uitspreekt tegen misstanden in de jeugdzorg. De prijs — bestaande uit een officiële erkenning en een geldbedrag van € 7.777,77 voor een maatschappelijk initiatief — werd door de jury unaniem aan Bhugwandass toegekend voor zijn onvermoeibare strijd tegen misstanden in de gesloten jeugdzorg.
Vijf eeuwen nadat Maarten Luther op 31 oktober 1517 zijn stellingen spijkerde uit protest tegen misstanden in kerk en maatschappij (“Hier sta ik, ik kan niet anders”), vraagt onze samenleving nog altijd om mensen die met moed systeemfouten benoemen en hun geweten omzetten in daadkrachtige actie. Jason Bhugwandass is de verpersoonlijking van wat het betekent om een moderne hervormer te zijn.
Haarscherp pleidooi voor menselijkheid
Waar velen wegkeken of vastliepen in bureaucratische systemen, zette Bhugwandass zijn eigen ingrijpende ervaringen om in een haarscherp, maatschappelijk pleidooi voor verandering. In zijn spraakmakende onderzoeken (onder meer ‘Eenzaam gesloten’ en het vervolgrapport ‘Eenzaam gestorven’) legde hij de rauwe werkelijkheid bloot van jongeren op de zwaarste gesloten afdelingen, zoals de ZIKOS-afdelingen.
Hij maakte openbaar hoe kwetsbare kinderen in crisis niet de benodigde zorg kregen, maar terechtkwamen in een regime van opsluiting, afzondering en fysieke fixatie. Zelfs na het sluiten van afdelingen bleven jongeren achter zonder passende nazorg, excuses of erkenning.
Schokgolf in zorg en politiek
Jasons meedogenloze eerlijkheid en grondige dossierkennis brachten een schokgolf teweeg bij beleidsmakers en zorgbestuurders. Zonder te stoppen — vaak ten koste van zijn eigen gezondheid en energie — dwong hij institutionele verandering af:
-
Directe actie & sluiting: Zijn werk leidde tot onderzoek door de inspectie en het definitief sluiten van de omstreden ZIKOS-afdelingen.
-
Erkenning op hoogste niveau: Afgelopen zomer boden het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en het ministerie van Justitie en Veiligheid officieel hun excuses aan voor de misstanden — een historisch gebaar waar Jason de grote aanjager van is geweest.
-
Stem voor de jeugd: Kwetsbare jongeren kregen door zijn werk weer een stem en het recht op herstel en menselijke zorg staat dankzij hem bovenaan de agenda.
Unaniem oordeel van de jury
De jury — bestaande uit Arnold Huijgen (hoogleraar dogmatiek en Theoloog der Nederlanden), Veerle Rooze (directeur van Netwerk Dak) en luthers predikant Jannet van der Spek — was unaniem in haar keuze.
Uit het juryrapport:
"Jason voldoet overtuigend aan alle criteria van de prijs door een hardnekkige systeemfout bloot te leggen: een stelsel dat kwetsbare kinderen opsluit en daardoor juist beschadigt. Met een strategisch rapport dwong hij institutionele verandering af én gaf hij tientallen jongeren een stem. Gedreven door persoonlijke overtuiging en met een vernieuwende, op ervaring gebaseerde onderzoeksmethode, daagde hij de gevestigde belangen uit en inspireerde hij anderen om ook in beweging te komen. In zijn verhaal klinkt het lutherse ‘Hier sta ik’ luid door: Jason bewijst dat één stem een systeem kan veranderen. Met deze prijs willen we Jason niet alleen de erkenning geven die hij verdient, maar ook een concreet platform bieden om zijn visie, boodschap en maatschappelijke inzet te versterken en te verbreden."
Met het uitreiken van de prijs en de bijbehorende financiële bijdrage ondersteunen het Luther Museum en de Diaconie het vervolgwerk van Jason voor jongeren die de gesloten jeugdzorg verlaten.
Over de prijs
De Hedendaagse Hervormers Prijs is een gezamenlijk initiatief van de Evangelisch-Lutherse Diaconie Amsterdam en het Luther Museum Amsterdam. De prijs wordt uitgereikt aan personen of initiatieven die met moed, visie en daadkracht misstanden in de huidige samenleving aan de kaak stellen. De prijs richt zich op vernieuwers uit cultuur, sociaal-maatschappelijk werk, zorg of politiek, nationaal én internationaal. Bijvoorbeeld een kunstenaar die protest op een inspirerende manier tot uiting brengt, een activist die klimaat onrecht aankaart, een ‘ervaringsdeskundige’ die misstanden in de jeugdzorg aan de kaak stelt, een verpleegkundige die vecht voor gelijke toegang tot zorg en medicatie, of een klokkenluider die corruptie ontmaskert. Wat telt is de combinatie van principiële overtuiging, daadkracht en impact. Net als Luthers 95 stellingen ooit een katalysator waren voor hervorming, zoekt deze prijs mensen die niet zwijgen, maar "spreken waar de wereld doof is". Het is een eerbetoon aan en een aanmoediging voor hen die, tegen de stroom in, bouwen aan een rechtvaardiger samenleving.
